Orokorrean ordenagailuek, baina batez ere disko gogorrek, oporraldi garaiko beroen eragin kaltegarriak jasaten dituzte. Recovery Labs enpresaren arabera, "pertsonak kaltetzen dituen moduan, disko gogorrak jasaten duen stress-ak hondatu egiten ditu makinak". Laborategian egin duten azterketa batzuei esker honako ondorio honetara iritsi dira: Udan gertatzen da ordenagailuen datu galeraren ehuneko 75.

   (osorik irakurri)

Elhuyar Fundazioaren eskutik


Irudi bitxia da: olio-zorrotada bat oliotara erortzen. Normalean, zorrotada ez da berriz azaleratzen, ez du saltorik egiten. Trikimailua olio-putzuan dago; putzua mugitzen ari da, eta horrek aire-geruza mehe-mehe bat sortzen du zorrotadaren inguruan. Hala, zorrotada saltari bilakatzen da putzuan murgildu eta nahasi baino lehen.

Argazkia: Matthew Thrasher
www.zientzia.net  (osorik irakurri)

Floridako (AEB) Unibertsitateko Ikertzaileak epilepsia krisiak saihes ditzaketen txipak asmatzen ari dira. Behin garunean jarrita bizi-funtzioa berreskuratzen lagundu dezakete txip hauek.

Estrategikoki jarrita, “txip” txiki-txiki horiek seinaleak interpretatu eta neuronak estimulatzeko gai izan daitezke. Modu horretan, neuronek behar bezala erantzungo lukete eta horrek gorputzeko atal bat galdu duen pertsona bati, pentsamenduen bidez, protesia kontrolatzen lagun diezaioke, unibertsitate honen arabera.

   (osorik irakurri)

Elhuyar Fundazioaren eskutik

 (osorik irakurri)

Gustatuko al litzaizuke presidentetzarako hautagaiei galderak egitea? Bada, AEBetan errealitate bihurtuko da "amets" hori.

YouTuberen arrakastaz baliatuta, CNN telebista-kateak eta bideoak gordetzeko eta erreproduzitzeko webguneak berak aurrekaririk ez duen ekimena jarriko dute martxan gaur: YouTuberen erabiltzaileek hautagai demokratak elkarrizketatuko dituzte.

   (osorik irakurri)

Izapide guztiak elektronikoki egin beharra duen lehen diru-laguntza programa aurkeztu du SPRIk. Hobeki Digitala izena du eta euskal enpresa txikietan Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologiak sustatzeko atera du SPRIk.

Hobeki Digitalaren bidez, gehienez 50 langile dituzten konpainiek diru-laguntzak jaso ditzaketen gastuen %35erainoko laguntzak jaso ahal izango dituzte. Enpresa ertainei %20rainokoak emango dizkiete.

   (osorik irakurri)

2006ko abendutik 2007ko apirila bitartean EAEko egunkariek zientzia eta teknologiari buruz argitaratu dituzten artikuluen azterketa egin du Elhuyar Fundazioak, laugarrenez. Ondorio nagusia izan da artikuluen % 1,75ek hartzen dutela ardatz zientzia edo/eta teknologiaren inguruko gairen bat, eta gai horien artean erabiliena klima-aldaketa izan dela. Erkidegoan argitaratzen diren zortzi egunkari aztertu ditu egunero Elhuyar Fundazioak, hots, Berria, Deia, Diario de Noticias de Alava, El Correo, El Diario Vasco, El País, Gara eta Noticias de Gipuzkoa. Egunkari horietan, guztira, 2.337 artikulu argitaratu dituzte zientzia edo/eta teknologiaren ingurukoak —lehengo urtean baino 215 artikulu gutxiago—; egunean, batez beste, 2,45 artikulu.

   (osorik irakurri)

Euskal Herrian aitzindari den Kide TV proiektuan ari da lanean Alianzo Networks. Herri edo hiriei internet bidez bideoak zabaltzeko plataforma bat eskaintzean datza. Udalek ez dituzte bideoak grabatu beharko, izan ere, horren harira programa bat garatzen ari da Alianzo Labs saila. Programa horren bitartez, herri jakin baten inguruan interneten dauden grabaketa guztiak bilduko dituzte, plataforma berri horretan eskaintzeko.

Alianzo Networks Barakaldoko enpresak, orain arte beste enpresa batzuen eskaerak betetzen lan egiten zuen, orain ordea, konturatu da haien ideiak ere garatu ditzaketela. Hala sortu da Kide TV proiektu berritzailea.

   (osorik irakurri)

Elhuyar Fundazioaren eskutik


Estatubatuarrek datak idazteko duten sisteman, honela adierazten dute 2007ko uztailaren 8a: 07/08/07. Horregatik aukeratu zuten egun hori Boeing 787 hegazkinaren aurkezpen ofiziala egiteko. Hegazkin berria ez da oraindik aireratu; probarako lehen hegaldia abuztuan edo irailean izango da, eta 2008an hasiko da hegaldi komertzialak egiten. Dagoeneko, seiehun eskaera baino gehiago egin dizkiote Boeingi hainbat aire-konpainiak. Zergatik hegazkin hori eta ez beste bat? Ingurumenarekin lotutako arrazoiak izan daitezke. Egileen esanean, hegazkinak lehiakideek baino karbono dioxido gutxiago isurtzen du.

   (osorik irakurri)

Interneterako konexio azkarrena Suediako emakume batek dauka, segundoko 40 gigabyteko abiadurakoa, hain zuzen.

Orokorrean, segundoko mega bateko abiaduran nabigatu ohi dute ordenagailu gehienek. Hala ere, bateren batek segundoko 40 gigabyteko konexioa dauka... Normala baino 40.000 aldiz azkarragoa! Konexio azkar hori ez dauka, gainera, hacker batek edo informatikari porrokatu batek, 75 urteko emakume suediar batek baizik.

   (osorik irakurri)

Bruselako Lehen Auzialdiko Auzitegi baten erabaki baten arabera, Tiscali internet hornitzaileak neurriak hartu beharko ditu P2P teknologiaren bitartez internautek musika ilegalki jaitsi ez dezaten.

Epaia joan den ekainaren 29an eman zen eta SGAEren ustez aurrekari bat ezarri dezake. Organo judizialak jabetza intelektualaren kontra egiten dire arau-hausteei akabera emateko eskatu dio Tiscaliri. P2P softwarearen bitartez egiten ziren deskargak eta Belgikaren kasuan, hango egileei kalte ez egiteko eskatu du epaitegiak.

   (osorik irakurri)

EAEko enpresa txiki eta ertainen (ETE) %48ri eraso informatikoak egin dizkiete eta eraso horien ondorioz, enpresa horien %2k jarduna gelditu behar izan du.

Horiek dira ETEen Segurtasun Informatikoaren inguruko Europako Txostenak azaltzen dituen datu batzuk. Fundetec fundazioak eta Bilbon egoitza duen Panda Software etxeak (antibirusak egiten ditu) aurkeztu dute txostena Bizkaiko hiriburuan.

   (osorik irakurri)

Udan ikastaroak, kurtsoak, unibertsitateak, campusak.. izan ohi dira eta bipuntuzero elkarteari tailerrak antolatzea bururatu zaio. Ikasturten hasieran Euskal Herria 2.0 (lokalizazioa eta internazionalizazioa) gaia landu ondoren, orain praktikari ekitea erabaki du Internet, tresna berriak, wikiak, blogak... erabiltzeko tailerrak antolatuz.

   (osorik irakurri)

Ikertzaile taldeak gaur, asteazkena, jasoko du Doctor Antonio Esteve Fundazioak ematen duen X. Ikerketa Saria. 18.000 euro eskuratuko dituzte Espainiako Estatutuko egile baten lan farmakologiko onena argitaratzeagatik.

   (osorik irakurri)

Tecnimagen da Espainian hodi katodikozko telebistak (handiak eta “pisutsuak”) egin dituen azken fabrika. Sant Boi de Llobregateko (Bartzelona) fabrikak ateak itxiko ditu eta 139 langile langabezian geratuko dira. 2003an ia milioi bat telebista egin zituen lantegiak etsi egin behar izan du goraka doazen enpresen konpetentziagatik eta telebista eredu tradizionalaren (hodi katodikozkoa) baztertzea dela eta.

   (osorik irakurri)

Elhuyar Fundazioaren eskutik

 

NASAren Cassini zunda Saturno planetaren orbitan dago. 2004ko ekainean iritsi zen hara, eta, planeta ez ezik, planetaren ilargiak ere ari da gertutik aztertzen. Uztailean, zortzigarren ilargi handienaren txanda izan da, Hiperion izenekoarena. 300 kilometro luzeko satelite irregularra da, eta belaki-itxura du gertutik ikusita. NASAren zunda 75 kilometrora hurbildu zaio argazkiak egiteko, eta, ahal den neurrian, ilargiaren konposizio kimikoa aztertzeko. Astronomoek izotza, karbono dioxidoa eta identifikatu gabeko beste konposatu batzuk aurkitu dituzte satelitearen azalean.

www.zientzia.net

 (osorik irakurri)

Topikoak topiko direlako dira gezur.

Arizonako Unibertsitateko (AEBak) ikerlariek emakumeak gizonak baino hiztunagoak direla dioen topikoa gezurtatu egin dute eta bi sexuek, batez beste, egunean 16.000na hitz erabiltzen dituztela ondorioztatu dute.

   (osorik irakurri)

Elhuyar Fundazioaren eskutik

Gizakiaren eta behien gernua elikagaia izan daiteke planktonarentzat, eta, beraz, arrain-haztegietan erabil liteke. Arrainek planktona jaten dute, eta horrek esan nahi du haztegietan etengabe ekoitzi behar dutela planktona. Normalean gai kimikoak erabiltzen dira horretarako, baina leku guztietan ez daude eskuragarri. Indiako toki batzuetan, adibidez, ezinezkoa dute substantzia horiek lortzea. Irtenbide bat proposatu dute Kalyani Unibertsitateko biologo batzuek: zooplanktoneko Moina micrura espeziea hazi dute unibertsitateko komunetan jasotako gernuaren bitartez. Gai kimikoen ordezko merkea da, gainera, 4.500 litro uri litro-erdi bat gernu eta simaur pixka bat gehitzea nahikoa baita arrainen janaria ugaritzeko.

www.zientzia.net

(osorik irakurri)

   (osorik irakurri)

3 mila milioi pertsona baino gehiagok erabiliko du telefono mugikorra 2007a amaitzerako. Britainia Handiko The Mobile World kontsultorak egin duen ikerketaren arabera, urte hau amaitzerako 3 mila 250 milioi pertsonek erabiliko dute sakelako telefonoa. Hori horrela bada, munduko biztanleria osoaren erdiak baino gehiagok izango du telefono mugikorra.

Txinan, Indian eta Afrikan sakelakoen eskaria geroz eta handiagoa da. Horren ondorioz, asko ari da hedatzen eta hazten telefono mugikorren merkatua.

   (osorik irakurri)